koffers pakken

Ja, het moet toch maar gebeuren. Afscheid nemen is niet mijn favoriet. Twee onvergetelijke maanden in Lwanya, waar ik alle uitersten van het menselijk bestaan heb gezien. A hell of a job? Nee, absoluut niet. Alleen is het verschil tussen hemel en aarde, hell and paradise, hier soms heel klein. Vanmiddag nog even een glaasje gedronken met de staff. Stanley zei dat hij het een bijzondere periode vond met met een vrouwelijke dokter. Jona zei: ik heb niets te zeggen, maar ik voel dat je hart hier ligt bij ons. Een groter compliment kon ik niet krijgen. Toen ik vanmorgen weer een onbedoelde ( ongewenste?) zwangerschap vond bij een 16 jarig meisje werd ik weer heel verdrietig. Ze zit nog op school en wil toch ook wat verder komen. Verrast was ik toen vanmiddag de translator Redempta uit Bugengi ons kwam opzoeken met haar port folio van de teacher school. Aandoenlijk zoals ze foto's liet zien en vertelde over haar stageperiode op de primary school. Een paar education boekjes meegeven en ze komt weer een stapje verder.

Andries ook deelgenoot laten maken van het spreekuurgebeuren hier. Als toetje kwam vanmorgen nog een man met een liesbreuk tot op zijn knieen. Andries maar even laten zien. De man vertelde dat hij er al 20 jaar mee loopt. Een zwaar vrachtje, maar ach, ze zijn gewend te tillen.

Het is wel weer even schakelen om morgen op safari te gaan en als tourist door Kenia te trekken. Hier in Mundika en Busia kan ik lekker zelf mijn boodschapjes op de markt doen.De luxe van de lodges en de big five. Ik laat mijn hart hier liggen om weer terug te komen en de kleine petekindjes te zien lopen. De kleine Overton keek ons vandaag aan met zijn donkerbruine kijkers en Peter Hankees kan al rechtop zitten.

Sterkete met sneeuw ruimen en kertsboom opzetten. Hier heb ik nog geen kerstboom gezien, maar de witte bougainville staat in volle bloei.

in and out Uganda

Vandaag laatste dag van de week, en naar Buradi, 15 km off road, richting Oegandese grens. Vorige week al eens naar de grens rivier gelopen, een pontje gezien en maar eens geinformeerd hoe het zit: de rivier is gevaarlijk, er zitten krokodillen, grote slangen; er worden kinderen en dieren door opgegeten. Dus vandaag maar eens naar de overkant. Het pontje is van het soort roeiboot, dus als je opstaat gaat je om. Koeien waden naar de overkant en aangezien ze niet opgegeten worden, besluit ik dat het wel moet kunnen. Een escort volgt me, Fredrick een jongen die naar de middelbare school gaat en mechanic wil worden: auto’s. Ik ben ook mechanic dus dat schept een band. Er blijkt nog een tweede rivier overgestoken te moeten worden en in de natte tijd (april, mei) dan is er een moeras van ongeveer een kilometer breed. Ik heb de eerste overtocht geregeld met ruilhandel (een polo voor de overtocht), maar de tweede wil cash, 20 Ksh. Fredrick kletst me de oren van het hoofd en omdat ik nieuwsgierig ben, de burgeroorleg door genomen, de economische situatie. In Oeganda is het beter, niet in het minst omdat er enig canabis verbouwd wordt. De huidige president, Museveni, een goede vent, veel beter dan de Idi Amin ellende en ja, de soldaten zijn ook hier geweest. Inmiddels had ik van Fredric vernomen dat als hij naar Busia wil, dat hij de rivier oversteekt en zo een short cut neemt, de eerste brug is 15 km verder. Na een half uur komen we bij een dorpje aan, een soort “Western” plaatsje uit de VS, een brede avenue met links en rechts stalletjes en dan een rij winkeltjes. Mensen zitten buiten en zien een blanke. Ik word staande gehouden door een oudere, die voor de burgemeester door kan gaan en die het belangrijk vindt dat ik me aan hem voorstel en wat ik kom doen. Tja daar sta je dan zonder visum, paspoort etc. Gelukkig kennen ze de Rotary Doctor aan de overkant en ja die doen goed werk. Op de vraag wat ik van Museveni vind, moest ik even nadenken, ik kon nog in de penarie komen en een goed antwoord was geboden. Ik probeer: I hope he is a good president for you, bingo, ik mocht door en terug, leuke vent.

Dan nog terug, je hebt van die volken, zo achterdochtig als wat en altijd op de uitkijk om iemand een poot uit te draaien. Hier niet, de Ksh 20 bleek een retourtje te zijn en voor de polo geldt hetzelfde. Fijn land Oeganda, maar dat hebben we vaker gehoord deze week.

brides and birdies

wodka stokende vrouwen

kongelai vallei
jagende kids
violet becked starling

Andries' impressie van onze tocht door Pokot country.

Afgelopen weekend 3 dagen in Barnley’s guesthouse doorgebracht. Van daaruit naar Lomut dat aan de andere kant van de Cherangani Hills ligt. Gezellig op zaterdag naar de markt. Hier woont de Pokot tribe en Jona vertelde al dat zij een zeer geweldadige reputatie hebben. Stanley, zorgzaam als altijd vroeg of we politie escorte geregeld hadden. Beiden waren er blijkbaar nog nooit geweest. Onze chauffeur en chageraar Jona regelt zijn en onze zaakjes goed en komt hij ons in Barnley’s guesthouse ophalen met Maurice, een Pokot en birdguide. Omdat Maurice niet als birdguide fungeert, maar als escort, contracteren we hem voor half geld. Eén van de weinige dingen die Jona niet in de hand heeft is de conditie van de weg, weliswaar heeft hij naar de rijtijd geinformeerd: reken op drie uur voor 110 km. Nou het eerste uur gaat fantastisch, over de pas op 2300 m en weer naar beneden, totdat we voorbij een stukje prachtig nieuw asfalt komen. Hierna kunnen we een uur lang de ooit aangelegde asfalt weg vervloeken omdat die grotendeels weggespoeld is. Er blijven dan plekken asfalt over met potholes waar je zo iemand in kan begraven.Dit is de highway naar Sudan en je ziet dan ook convooien met (Chinese) vrachtwagens zich om en door de gaten ploegend richting noorden trekken. Na de afslag richting Sigor gelukkig geen asfalt meer, maar om de 400 m een rivier die in de regentijd massa’s water uit de Cherangani Hills afvoert.

Onder strenge (fotografeer) instructies, altijd bij elkaar blijven en hem niet uit het oog verliezen hebben wij een paar fantastische uren op de markt in Lomut doorgebracht. Jona kon dat in zijn eéntje af en op het eind van de dag kwamen we hem weer opgetogen tegen. Hij had nieuwe vrienden en handel gevonden. Twee zakken van 100 liter, houtskool gescoord voor 400 Ksh elk. De volgende dag las ik in de Daily Nation dat de prijs recent omhoog gegaan was van 700 naar 1300 Ksh. De Pokot vielen volgens Jona reuze mee.

De volgende middag met Maurice en Jona vanuit Barnley de Kongelai Escrapment ingegaan, ook Pokot gebied. We moesten bijna 700 meter afdalen om in een hete vallei terecht te komen, van het pad af , en nog een paar honderd meter door de bush tot we bij een “boerderij” kwamen. De vallei is een birdie paradijs, onze score 25 stuks in een uur, in alle kleuren van de regenboog. Er wonen daar ook nog wat Pokot clans, bekenden van Maurice die hier vaker met klanten komt. Halverwege was Jona al weer zoek, zeker nieuwe handel gevonden. Eerst dacht ik nog aan de alcohol stokende vrouwen, die met behulp van een mais brouwsel in een olie drum en koeling met rivier water een 30% drankje aan het brouwen waren. Ik heb het me even uit laten leggen en de alcohol opgesnoven, lekkere geur. 1 liter levert ze 100 Ksh op. Na de birdie sessie weer terug naar de auto. Jona maar een SMS gestuurd, want GSM signaal was minimaal. Na een half uur zagen we het blauwe petje van Jona met entourage uit de bush te voorschijn komen. Er werd een zak voortgesleept waarin een collectie afgeronde witte stenen zaten die volgens Jona als decoratie voor z’n nog aan te leggen badkamer kunnen dienen.

Als wederdienst fungeerden wij als taxi om twee Pokot mee te nemen, een allerliefste jonge vrouw (met klein kind) en een knaap die mijn zoon had kunnen zijn. In de auto had het joch het hoogste woord en werd er door Maurice en Jona hartelijk gelachen. Jona zat hem lekker te voeren en het joch ratelde maar door. Nou versta ik weinig Swahili, dus vroeg ik na enige tijd waar het over ging. Nou zei Jona die knaap wil trouwen en heeft een alleraardigste meid op het oog. Maar de vader vraagt daar 15 koeien voor (ik had niet meer dan 5 magere scharminkels gezien op onze tocht) en dit hebben ze net op traditionele wijze weten op te lossen. Uit zijn clan waren ze met tien mannen op nachtelijk bezoek geweest bij de Karamojong tribe aan de andere kant van de vallei (20 km verderop, in Oeganda), en hadden daar tien koeien gescoord. Het is een kwestie van overmacht en snelheid om zo’n missie te laten slagen. Hij wist te vertellen dat het niet altijd goed gaat en dat in deze moderne tijd het gebruik van vuurwapens lijdt tot slachtoffers. Op zo’n tocht blijft er wel eens iemand achter en moeten ze moeder vertellen dat eéntje het helaas niet gered heeft en zonder begrafenis is achtergelaten. Ik vond het een aardige knaap, en hem bij het afscheid een hand gegeven en hem het allerbeste gewenst met z’n bruid.

Measles

Bungengi de laatste dag is het snikheet. Vorige week nog door de modderpoel naar Bungengi gereden. Vandaag kurkdroog. Je ziet nu dat iedereen zijn mais en cassave aan het drogen is. De mensen komen ook wat meer met klachten van droge ogen. Het is altijd heel genoeglijk in Bungengi. Rond het kerkje loeit een koe of knort een varken. Jona en Ann kopen hun groente:tasteless....een soort sukomawiki. Voor de kerst nog even naar de dokter. Een fijne translator Redempta die echt gemotiveerd is. Ze volgt een teacheropleiding en doet ook echt haar best om de mensen goed voor te lichten. Toch nog een nieuwtje. Mazelen bij een jongetje dat eigenlijk niet eens zo ziek is. Stanley liet me het typische huidexantheem zien. Ik zou het zelf niet herkend hebben op de donkere huid. Andries loopt weer een rondje langs de velden en boerderijtjes, maar hij vindt het ook knap warm. De Daily Nation heeft 16 pagina’s aan de big six gewijd. Het nieuws is ook in Nederland doorgedrongen. Iedereen hoopt echt dat het wat zal veranderen in Kenia.Op de terugweg nog weer langs het pompstation gereden. Doodse stilte, zitten te wachten op een of andere koppeling voor de pomp. Morgen laatste kans, maar het komt echt....

Morgen maar even langs de electriciteitsmaatschappij om de rekening te betalen, want die hebben ze nog niet gestuurd. Vervelend voor Doctor Leo als hij in januari zonder stroom zit. Zo blijven er toch nog wat laatste zaakjes te regelen.

Vanmiddag aan mijn eindverslag gewerkt en de periode nog eens de revue laten passeren. Een waanzinnig goede ervaring hier. Ook fijn dat ik die ervaringen met jullie heb kunnen delen middels het blog. We zijn nu bezig de PC te schonen, files te copieren, te deleten en morgen koffers pakken.

Zaterdagochtend vliegen we naar Nairobi waar we opgehaald worden door Patrick onze driver voor de Safari naar Masai Mara, vervolgens Navaisha, Aberdare, Nakuru, Lake Baringo en Lake Bogoria.

Ik ga proberen de komende week nog wel af en toe wat op het blog te zetten als we ergens gelegenheid hebben. Don’t worry als je niets hoort, dan slapen we ergens tussen de boomleeuwen. Andries gaat morgen nog met het pontje over tussen de kroko’s naar Oeganda. Dus misschien ga ik alleen op safari.....

Jullie kunnen ons bereiken via marjon.nahuijsen@gmail.com

Lieve mensen, heeeel veeeel dank voor jullie support en leuke reacties. Ook jullie vragen en tips zijn heel warm geweest. Ook de mensen die het moeilijk hebben in deze periode met ziekte zijn toch heel dichtbij me. Morgen ga ik nog even afscheid nemen van onze petekinderen. De toekomst van Kenia.

jong geleerd....

markt mundika

drugs business
sardientjes voor de soep
onze tilapia wordt schoon gemaakt

road to the hague

Mulwakari de verste locatiein de church van St Mary. Verwelkomd door meisjes aan de waterpomp. De patiénten drupppelen hier net als het water de hele ochtend binnen. Stanley veel kinderen, ik veel volwassenen en het is eentonig bloedarmoede, joint pain. Ook de jonge mannen met bloedarmoede. Dan gaat er weer een lichtje branden: HIV positief? De 35 jarige man met een laag Hb weigert de HIV test. Stanley zegt dan: hij weet zijn status, maar wil het nog niet weten.... triest, maar het is zijn keuze. Andries maaakt weer een ochtend wandeling door de velden en komt een boer tegen met wie hij een praatje maakt.

Het grootgondbezit wordt getoond, inclusief de kinderen. Een dochter met pijn in haar knieen en al in het ziekenhuis geweest. Aan het eind van de ochtend komt de boer me om raad vragen, zonder dochter. Het verhaal zou goed kunnen passen bij sikkelcelanaemie en heb hem aangeraden met zijn dochter in januari te komen. Op de terugweg gaat de radio plotseling aan. Vandaag wordt bekend gemaakt wie er voor het ICC wordt gedaagd. Het houdt Kenya al de laatste weken bezig. De big six worden bekend gemaakt. Drie ministers, waaronder Ruto, die al ontslagen was. Kenyattta, de zoon van de eerste president. De staff is echt blij dat deze mensen verantwoording moeten afleggen voor de gruwelijkheden die hebben plaatsgevonden in de post election violence van 2007. In de Daily Nation wordt open gereageerd op de dagvaarding van de big six. Het is goed dat het recht zijn weg zal vinden en Kenya de weg naar een open democratie kan voortzetten. De corruptie en geweld moet worden aangepakt bij de wortel en het land realiseert zich dat ze niet verder komen als de leiders van de violence niet aangepakt worden.

De kop van de Daily Nation was dan ook Road to the Hague. Een leuke binnenkomer voor het afscheidsetentje dat we organiseerden vanavond. Mijn roots liggen in Den Haag, waar het ICC zijn hof heeft.

Protus heeft de tilapia’s die met zorg zijn uitgekozen op de markt van Mundika heerlijk klaar gemaakt. Het fruitdessert is de jack fruit die Andries gisteren in Myafwa heeft gescoord. Een geanimeerde avond met foto’s van onze Pokot en Lomut trip. Kadootjes voor de staff en mijn oprechte dank voor de inzet waarmee ze hun werk doen. Het is een hecht team en dat maakt het werken hier aangenaam. Ieder heeft zijn eigen taak en doet die met veel inzet en ik vind het bewonderenswaardig dat ze elke 6 weken weer een nieuwe RDN doctor krijgen. Stanley verwoordde het aardig door te zeggen dat hij de eerste twee weken aftast hoe de nieuwe dokter is en dan is het goed. We hebben het goed met elkaar gehad en ik heb veel van deze mensen geleerd. Nog twee dagen en dan on the road, safari. Nog even niet on the road to The Hague.