printers en mobiles

Vanmorgen voor het laatst naar Mundika. Volgende week is het public holiday: Jamhuri onafhankelijkheidsdag. Mundika is de drukste locatie en de laatste dag loopt het ook weer goed vol. Andries woont het grootste deel van het spreekuur bij en schiet natuurlijk ook weer de nodige plaatjes. Jona is zo enthousiast bednetten aan het verkopen dat halverwege de ochtend de bednetten op zijn! Even terug naar Lwanya om nog een zak te halen. 80 bednetten verkocht, een record. Ik zie dat de ijzertherapie bij veel ouderen en kinderen aanslaat. Na 14 dagen vaak een verrassende stijging. Ook bij een vrouw met slokdarmkanker is dit het enige wat ik te bieden heb. Verbazingwekkend en schrijnend dat deze vrouw naar de Rift Valley wordt verwezen voor een operatie.

Vrijdag een jongen in Buradi gezien met een forse inspiratoire stridor (moeite met inademen), nooit zo gezien. Ik dacht aan een acute laryngitis(croup) of difterie. Geen koorts en het bleek al langer te bestaan en nu verergerd. Geen reden voor heroische ingrepen met het aardapelschilmesje (voor de dokters onder ons).

Wel reden om hem door Jona direct naar Busia te laten brengen. Toen Stanley vrijdag middag in Busia was hoorde hij dat het kind niet was opgenomen maar met antibiotica naar huis gestuurd. Ja, en dan weet je verder weer niets.

Vanmiddag op printerjacht in Busia. Busia ligt op de grens met Uganda en is de doorvoerstad van petroleum dat uit de raffinaderij van Kisumu komt. Elk uur 10 tankauto’s, ’s nachts wat minder, laatst was er eéntje door een pothole hier voor de poort op z’n kant gegaan. Kenia krijgt er (witte) stroom voor terug. Aan de bebouwing en de grootte van de markt te zien zullen er in Busia enige 10 duizenden mensen wonen. Telecomaanbieders beconcureren elkaar heftig. De plaats was in de ban van een happening van “orange”. Nu kost een SIM kaart eén euro en de belkosten zijn, voor ons, te verwaarlozen. Voor de Kenianen misschien niet, maar “mobile” is in heel Afrika een succesverhaal. De inkopen in Busia waren zeer geslaagd, maar het doel van de missie (een nieuwe printer) mislukt; slechts cartridges te koop, een printer kunnen we Nairobi bestellen. Wordt vervolgd.

In een pagina grote advertentie van de aartsbisschop van Nairobi wordt er nog eens op gewezen dat recente uitspraken van de Paus verkeerd zijn geinterpreteerd. Het gebruik van condooms, ook bij HIV, is niet geoorloofd en bevordert slechts buitensporig sexueel gedrag en geeft aanleiding tot immoreel gedrag. Wereldwijd worden de geldkranen voor HIV programma’s behoorlijk dicht gedraaid. Hoe zal het hier verder gaan, alle preventie en campagnes ten spijt?

colobus monkey's

zwarte pietjes in kakamega

Monkey business, donderdag 3 december om 6 uur ’s ochtends gewekt door SMS van Marjon: goede reis! Dat had ik wel nodig, buiten sneeuwde het en had het fors gevroren. Ik was zodanig gepakt dat ik lopend naar het station Arnhem kon, trein van half acht en om 8:45 zonder een minuut vertraging op Schiphol. Knappe prestatie van de NS, autorijdend Nederland was inmiddels tot stilstand gekomen. Vertrektijd van de KL656 10:25 uur en met het verzoek om 3 uur voor vertrek aanwezig te zijn. Ik neem het nooit zo precies, wetend dat er zelden een toestel te vroeg vertrekt en ten slotte moesten de vleugels van de kist nog ontdooid worden voor de start. Op naar de business lounge voor ontbijt en laatste kranten. De blauwe vogel stond om 9 uur al klaar aan pier F5, niet vermoedend dat die er om 4 uur nog zou staan en we pas om 5 uur de lucht in gingen. Nieuwe vertrektijd 11:20, toen ik om 10:30 de machine binnen liep bleek een alerte stewardess net de verwarming in het toestel aan te hebben gezet. Wat de bemanning tussen 10:30 en 17:00 uur (het moment dat we los kwamen van de startbaan) aan smoezen in een salamitaktiek over ons uitstortte tart elke beschrijving. Ze zeggen wel eens iets over de informatievoorziening van de NS.... Als versnapering kon er in die tijd slechts 100 cc/pp speciaal aan boord gebrachte frisdrank en een 2-tal chocolade kaakjes vanaf. Na 8 uur vliegen en 2 uur tijdsverschil kwamen we om 1 uur’s nachts in Nairobi aan. Bij het Hilton in de stad werd ik begroet met een “goodmorning” en verrek het was al ruim na tweeën. Zelden zoveel betaald voor 2,5 uur slaap, de wekker ging af om 5 uur, zonder ontbijt weer gauw naar Jomo Kenyatta vliegveld om het vliegtuigje van 7 uur naar Kakamega airstrip te nemen. Omdat iedereen op tijd aanwezig was vertrok het dingetje een kwartier te vroeg. Kakamega airstrip is lachen, je komt uit de lucht gevallen, hobbelt nog een stukje door het gras, draait om, de trap valt eruit en je staat in de zon, met vriendelijk lachende Kenianen om je heen, Karibu!

Alle passagiers hadden een afhaal service geregeld. Nadat iedereen weg was keek ik nog eens binnen in het hokje en vroeg of er nog meer toestellen zouden komen: die dag niet meer.Er stond nog één, meer dan 35 jaar oude Peugeot die ooit wit was geweest. Ik zal jullie het verloop van de onderhandelingen besparen, maar ondanks dat mijn positie onmogelijk was, lukte het mij de prijs tot 2/3 terug te brengen om de 17 km naar Rondo Retreat af te leggen.

Als de gate van Rondo opengaat kom je, midden in het tropisch regenwoud, in een paradijselijke tuin terecht: gekwetter en gezang van 10-tallen vogels vergezellen je over de gazons, naar de door Britten opgezette cottages. Apen slingeren, buitelen, duiken door de bomen met hele families tegelijk. Black&White hornbill birds brengen hun Aaaargh .... uit, klapwiekend van boom naar boom. Een paar Great Blue Turaco’s vliegen hoog in de bomen van tak naar tak. Op een plek waarvan je niet anders kan denken dat het wel heel ver van de geciviliseerde wereld is, worden formidabele kookprestaties neergezet, met smetteloze bediening door allervriendelijkste donkere zwarte Kenianen waarvan we in Nederland zouden denken: even met een boog om heen lopen. Voor een moderne jachtige Europeaan is er natuurlijk niks te beleven, alcohol schenken ze niet, maar je kan er alle vermoeienissen van een jaar hard werken van je af schudden. Ik kom pas 3 januari weer op kantoor, heb geen laptop bij me en er zit een Keniase SIM kaart in mijn telefoon. Relax, Hakuna Matata! Heerlijk genoten van birdies en monkeys en last but not least ..... het weerzien met Marjon.

Tot zover de eerste impressies van Andries in Kenia. De zak van Sinterklaas was goed gevuld: dank u sinterklaasje, vooral alle kinderkleren zullen weer een goede bestemming vinden. Morgen zal ik Andries het andere Kenia laten zien buiten de poorten van het paradijselijke Kakamega. Ik hoop dat Sinterklaas jullie deur niet voorbij is gegaan en jullie zwarte piet niet in de kou hebben laten staan.....

vroege vogel

Vannacht om 2 uur is Andries in Nairobi aangekomen. Vanmorgen om 7 uur door naar Kakamega.

Hij zal wel eventjes lekker gaan slapen tussen de birdies. Wij vanmorgen naar Buradi en dan vanmiddag ook naar Kakamega.

winterweer

Het valt niet mee om de Hollandse winterkou te ontvluchten. Andries is vanmorgen met Marijn in Arnhem door de vrieskou en de sneeuw naar het station gelopen. Gisteravond hebben ze samen nog genoten van een pianorecital in Musis. Zonder NS problemen naar Schiphol ( scheelt natuurlijk als je de hoogste baas in de trein naast je hebt zitten..). Om half twee word ik gebeld, dat hij in de kist zit, maar dat er een plane uit de VS is vertraagd en ze moeten nog een few minutes wachten op 28 passagiers die een connection naar Nairobi hebben. Enfin, dan gaat het sneeuwen en blijft sneeuwen, deicing. Rond 4 uur vertrokken richting zon na al 5 uur in de kist te hebben gezeten. That’s Holland....

Amos is vandaag geveld door malaria. Rillerig, koorts en overgeven, pain all over the body. Vanmorgen om 8 uur kwam hij coartem halen en zich ziek melden. Stanley doet dan een dubbelfunctie. Ik heb dan wat meer patiënten, zodat Stanley zijn taken kan verdelen. Het is altijd gezellig in Bungengi. Goede translator Maureen, moeder van twins van anderhalf. Ik kan haar weer blij maken met kinderkleertjes uit de boedel van Helma. Een redelijk Engels sprekende man van rond de 50 komt met een krantenknipsel over klachten van chronisch zuurbranden. Hij heeft onderstreept dat dat kan berusten op een Barret slokdarm en dat geeft weer verhoogde kans op maagkanker. Een endoscopie is gewenst... Kunnen wij dat ook doen? Ja, natuurlijk ik zal Professor Chris Mulder wel even vragen om in te vliegen in Bungengi. Chris houdt wel van een nieuwe uitdaging in Kenia...Volgens mij heeft hij nog niet in de lemen kerkjes in de rural areas rond Mundika gescopieerd. Ik heb de man een protonpompremmer gegeven ( stond ook in het artikel...).Het patent is verlopen... het heet hier niet losec maar zosec. Een grootmoeder met een ondervoed kind van anderhalf. Waar is de moeder? Ze heeft het kind verlaten 3 maanden geleden. Waarom? Ik doe maar een HIV test, die is negatief. Wel forse bloedarmoede en duidelijk marasmus ( ondervoeding). NAN, ijzer, vitamine A, foliumzuur, multivitamines, ontwormen en maar weer hopen dat hij zo een beetje opgepept kan worden. Meisje van 17 dat al 3 weken menstrueert en een beetje dizzy is. Ze heeft een Hb van 5 gr/dl ( 3 mmol)... Rijp voor een bloedtransfusie in NL, maar ik probeer het maar met de dubbele portie ijzer en probeer de vloeiing te stoppen. Die meiden in NL zouden met zo’n laag Hb al lang omgevallen zijn. Hier doen ze er wat langer over om met het water van de pomp op hun hoofd naar huis te lopen. Het straatbeeld is duidelijk saaier nu de scholen grote vakantie hebben. ’s Ochtends geen kinderen in schooluniformen langs de weg en geen spelende kinderen op de scholen buiten. Waar ze wel zijn? Geen idee... misschien liggen ze gewoon uit te slapen en te chillen...

Vanmiddag allerlei klusjes gedaan in Busia. Vitamine A ophalen in DH Busia, gas voor het gasstel en petrol voor de generator.Stanley moest bij de bank wat regelen voor de salarissen van dental team. Het lukt me bij 4 verschillende ATM’s van verschillende banken niet om geld te krijgen met mijn VISA card. That’s Africa.... Hakuna matata ....Mijn hoop is gevestigd op de geldbuidel van mijn echtgenoot,die met de zak van Sinterklaas komt invliegen. Morgen rijd ik met Jona naar Kakamega waar we Andries oppikken en dan weer een weekendje Rondo Retreat: birdies kijken en wandelen.

lake victoria

World Aids Day

Vandaag World Aids Day. Er zijn veel resultaten geboekt. Het percentage nieuwe HIV Infecties is sinds 2001 verminderd met 25% in Sub Saharan Africa. Volgens de getallen is de prevalentie in Kenya gedaald van 8,4 % naar 6,3%. In deze provincie is de prevalentie 8%. Vrouwen sterven nog steeds het meest ten gevolge van AIDS. Zestig procent van de nieuwe infecties bij kinderen ontstaan tijdens de zwangerschap en 40% tijdens de borstvoeding.Kenya start uitgebreide programma’s om de mother to child transmission te verlagen naar minder dan 5% in 2015. Kenya is het eerste Sub Saharan Africa land dat een start maaakt met het uitdelen van Van Mother Baby Pack “take home boxes”die alle medicijnen bevatten om moeder en kind te beschermen. In een opinie stuk in de Daily Nation houdt emeritus aartsbisschop Desmond Tutu een pleidooi voor een Aids free generation. In 2009 heeft Kenya 900 miljoen KSh(9 miljoen euro) besteed aan ARV medicatie voor zwangere vrouwen. In een ander opiniestuk van Odinga ( de prime minister van Kenya) staat dat de prevalentie onder vrouwen 8% is bij mannen 4%. “We weten dat vrouwen de ruggegraat van de economie vormen in ons land. Speciaal in de rural areas”. Er wordt beroep gedaan op nemen van verantwoordelijkheid om te laten testen en het taboe doorbreken. So far de statistieken. Voor de leek.... incidentie: aantal nieuwe gevallen. Prevalentie, het aantal voorkomende gevallen. Tot slot: sinds 2001 is het aantal AIDS gerelateerde sterftes in Kenya verminderd met 33%.

In Mulwakari druppelt het altijd gestaag binnen. Als je begint, denk je. Goh, niet veel te beleven vandaag. Maar ver na twaalf uur komen er nog mensen binnendruppelen. Ze moeten vaak ook van ver komen. Voor de St Mary’s church is het altijd gezellig met de waterpomp voor de kerkdeur (de foto’s op het blog).Dan komt ook op het laatst ook nog de ingewikkelde casuistiek. Een kind met een hartgebrek waar Stanley me bijroept. Het jongetje van 3 heeft de laatse tijd verschillende dispensories bezocht met klachten van hoesten. Stanley is de eerste die een stethoscoop op zijn borst legt: souffle graad 6 zeggen we dan....over alle kamers. Zal mijn vriendje Toon maar eens vragen wat het kan zijn. Mijn eerste indruk was een congenitale hartafwijking ( Marfan?, hij had het uiterlijk). Of toch ten gevolge van reumatic fever? Verwezen naar Kisumu waar zo af en toe een cardioloog uit Nairobi komt. ...Weer een kind met nefrotisch syndroom: het type Michelin mannetje/vrouwtje. En veeeel bloedarmoede, al dan niet in combinatie met malaria. De ijzervoorraad heb ik er al weer doorgedraaid. Sukoma wiki eten en af en toe eens een overjarige kip....Het is heerlijk om weer met het vertrouwde team te werken. Stanley is wat vermoeid door de gebroken nachten, maar hij geniet zichtbaar van het vaderschap. Grappig, dat ze er niet mee te koop lopen. Ik vertel het enthousiast aan de translator, zelf 5 kinderen, en ze reageert lauwtjes. Ja, had ik wel verwacht want hij is vorig jaar getrouwd....

Linda heeft vanmiddag nog een stapel brillen bij Andries afgeleverd en onze buren op de Heem kwamen ook weer met een container kinderkleren. Nee, geen skipakken.... Morgen vliegt hij naar Nairobi en vrijdag door naar Kakamega, waar we het weekend weer birdies gaan kijken. Helma zet weer voet op Hollands bevroren bodem. Ik moet er nog niet aan denken. Ga weer buiten op de veranda Zelfs aan de stilte komt een eind van Ingrid Betancourt lezen. Over sterke vrouwen gesproken....