een maand later en een jaar ouder

ditmaal heb ik alle trouwe bloglezers in de steek gelaten. veel internetproblemen in het doctorshouse in Siaya, vandaar. toch hebben we niet stil gezeten. Al was er in Siaya jeepline niet zo gek veel te doen, hebben we ons wel bezig gehouden met vragen hoe het allemaal anders en misschien wat beter georganiseerd zou kunnen worden. Het project van coaching, supervisie van nurses en clinical officers is nog niet optimaal georganiseerd door RDS. De dokters weten feitelijk niet zo goed wat er van hun verwacht wordt en de nurses en clinical officers zijn er niet zo happig op om  hun handelwijze met ons te bespreken. Natuurlijk had RDS dit wel van te voren kunnen bedenken. Helaas  hebben we wel ons hoofd gestoten. Clinical Officer die zonder bericht geving er niet is en ook niet zorgt voor een andere. Dan kom je daar in het ziekenhuisje en niemand weet wat je moet doen. Laat staan ik. Ik heb wel een ochtend bij het elimination program  HIV mother to child gezeten. dat was interessant om te zien dat de HIV positieve moeders medicatie krijgen, gecontroleerd en hun baby"s ook. Na 9 maanden en 18 maanden worden de peuters getest en het streven is natuurlijk dat de peuters HIV neg zijn. De ziekenhuisjes staan echt in de middle of nix en zijn voor ons ook slecht bereikbaar. Gelukkig nu nog droog maar in de regentijd zijn het onbegaanbare wegen.
Er is de afgelopen weken nog steeds geen druppel regen gevallen en het is bloedheet in Siaya. Mijn verjaardag afgelopen weekend in Rondo gevierd met Siemen en Hankees. Zaterdag nog wezen golfen in Nandi Hills. Ook daar grote droogte. Zelfs in het Kakamega Forest de afgelopen twee en een halve maand niet geregend. Over krakende dorre bladeren naar de Jala river gelopen. Meestal is het een glibberig pad.
Zondag geruild met Hankees en naar Kitale vertrokken. Tweehonderdkilometer van Siaya, naar het noorden in de Rift Valley bij Mount Elgon. Het is hier een stuk koeler en een stuk drukker op de jeepline, geen malaria.

brune bonen

Terwijl de cholera incidentie stijgt in Homa Bay en Migori district hebben wij hier in de omgeving weinig te doen. Slecht bezochte spreekuren en  weten niet waarom. teveel posten in deze streek of de mensen kopen zelf wel hun medicijnen. Draagt niet bij aan de energie en motivatie van het team.
In het weekend naar Kitale gereden met Siemen waar een nieuwe jeepline is gestart. Wel druk, meer dan 50 patiënten per dag. Dat geeft voldoening en ben je ook nuttig. Het klimaat daar is ook prettiger. "s Nachts wat koeler en geen malariamuggen omdat het hoog ligt. Het doctorshouse daar is nog wat kaal, maar wel heel praktisch. Daktari Hankees was geveld door heftige diarree en we hebben hem maar verwend met toverdrank ORS en kippenbouillon. Verder lekker gegolfd op een mooie golfbaan waar de koeien net zoveel rechten hebben als de spelers. Wel een lange rit van 3,5 uur over redelijke goede wegen, maar je moet alert blijven voor de verborgen potholes en silent policemen.
Grootste probleem blijft toch een goede water en hygiene voorziening. Nu de regen uitblijft worden de rivieren droog en open riool om de cholera te verspreiden.
Onze lunch bestond uit witte rijst en brune bonen. deed me denken aan Bartje: ik bid niet voor brune bonen. Ik heb ze met smaak gegeten

cholera

Al jarenlang was er geen cholera meer in Kenia. Vorige week werden er een aantal gevallen gemeld in Migori ( ten noorden van de Masai Mara) en Homa Bay( 110 km van Kisumu aan het Lake Victoria). In Homa Bay ben ik in 2011 6 weken geweest voor RDS. Een vissersplaats met veel sociale problemen en slechte hygiënische omstandigheden. Homa betekent koorts in het Swahili.
Maandag stond in de Daily Nation dat er in totaal 80 gevallen waren en 8 overledenen en de cholera onder controle was. Vandaag in de DN: 700 gevallen en 10 doden.
De minister of Health en het Rode Kruis zeggen voldoende cholerakits te hebben. Tegelijkertijd zeggen ze dat cholera in een zich snel ontwikkelend land als Kenia niet meer mag voorkomen.
Cholera is een sluipmoordenaar, door het drinken van verontreinigd water krijg je diarree en verliest snel grote hoeveelheden vocht. Om dit aan te vullen moet je gerehydreerd worden met 15liter infuusvocht per dag. Niet aan te slepen dus in de ziekenhuizen in die omgeving.
Wat merken we hier? Op zich nog niets, wel besteden we weer meer aandacht aan handen wassen, voorlichting over schoon water drinken en toiletbezoek.
Tja vooruitgang moet je willen zien en als je je ogen open houdt zie je dat er veel gebeurt.

water en sanitation

Na drie dagen Siaya weer volledig geacclimatiseerd. gewend aan de omstandigheden dat er regelmatig powercuts zijn en de koude douche gewoon lekker warm is. Vaak wordt me in Nederland gevraagd: zie je ook vooruitgang in de plaatsen in Kenia waar jullie werken. Mijn antwoord als je ziet wat je wilt zien, dan zie je vooruitgang.
Zoals de weg van Siaya naar Rangala. De weg is al jaren under construction.... Er moet nog een paar kilometer aangelegd worden om de rivier te overbruggen. Het is nu bijna zover. Gisterochtend was het behoorlijk slippery na de eerste nacht regen. Het gevolg was slalom rijdens auto"s en een vastzittende vrachtwagen in de greppel. Met onze 4x4 was het een peuleschilletje.... we kwamen veilig weer op de B1.
In Yenga een heel rustig spreekuurtje met weinig spectaculaire zaken. te weinig. De Patientenaantallen lopen terug door de komst van nieuwe dispensaries in de omgeving waar je gratis behandeld wordt. Maar gratis voor niets en dat is vaak ook letterlijk: geen medicijnen aan het eind van de maand want dan heeft de overheid weer tekort.
Ook tekort aan schoon drinkwater aan het eind van de droge periode en nog steeds de onwetendheid van kinderen en ook volwassenen dat je geen water uit de rivier moet drinken. Dezelfde rivier is ook een open riool. tekort aan goede toiletten, teveel kinderen op de scholen.

back to Siaya Kenya

Na het afsluiten van Mundika vorig jaar mei niet meer in Kenia geweest en mijn activiteiten voor RDN gestopt. Vandaag weer geland in Kisumu en opgehaald door de vertrouwde driver van Siaya, waar ik de komende zes weken voor RDS zal werken.
 De jeeplines zijn niet zo druk, maar we zullen zien wat we allemaal tegen komen.
Samen met Siemen de Boer runnen we twee jeeplines hier. Hankees Smit zit in een nieuwe jeepline in Kitale een stuk noordelijker.
De komende weken zal ik dagelijks weer wat vertellen over wel en wee hier.
 Het huis is nog hetzelfde. De house maid Susan kookt nog net zo lekker. Momenteel droge tijd en de mensen snakken naar regen

back home

de laatste dagen vlogen voorbij. Dinsdag kwam mijn opvolger Jan, gebracht door daniel en jacintha van RDS. Ook Harry en Siemen nog even gezien op weg naar Mumias, waar zij voor RDS gaan werken. Onderhandelingen met RDS over verkoop Dental hilux zijn in een vergevorderd stadium, maar het is me dus niet gelukt de auto voor mijn vertrek te verkopen. Veel regen de laatste dagen weer, zodat het glibberen en glijden was het laatste stukje gisteren naar Mulwakari. Jona toonde zijn excellente rijkunst en het nut van een goede auto met goede banden.
De vrouw met de PID ( pelvic anflammatory disease) was goed opgeknapt en ik zag haar weer op het spreekuur. allen nog wat gevoelig in de onderbuik en bloedarmoede. Met nog wat extra antibiotica en staalpillen gaat het vast weer lukken. Jan keek rustig de hele ochtend rond bij iedereen en was onder de indruk over de grote deskundigheid van ons team.
Weer een meisje ontdekt met sikkelcelanaemie en een heel laag HB. hoop maar dat ze voor malariaprofylaxe naar Busia gaat.
Gisteravond de bekende fairwell party in de tuin van Lwanya. Protus heeft twee kippen een kopje kleiner gemaakt en heerlijke chapati"s gebakken. Emily zorgde voor de fruitsalade. het was een geamuseerde dis. Ondanks alle strubbelingen rond de overdracht houdt het team de moed er in en dat geeft me veel voldoening. heb er vertrouwen in dat ze het gaat lukken.
Voor het eerst ( en laatst) tot "s avonds laat buiten gezeten zonder teveel overlast te hebben van de muggen.
Vanmorgen nog met trots Jan de dispensary in Mundika getoond. Jan begon met het spreekuur met onze trouwe Josephine. Stanley is de halve ochtend bezig geweest met een jongen met jiggers en een lelijke wondinfectie op zijn onderbeen. Helaas waren er slechts 16 patienten.
Vanmiddag door Jona en emily naar kisumu gebracht. Emily haalde haarvader Anders op in savanna. ze gaat nog een kleine safari met hem maken.
Al met al zijn de weken weer omgevlogen. Ik landde met regen op nairobi 6 weken geleden. Ik vertrok met regen uit kisumu. Maar tussendoor scheen voortdurend de zon ondanks de donkere wolken die zich soms samenpakken boven mundika. We hebben vertrouwen in de toekomst en samen gaan we door.
Dank ook weer voor jullie support en mailtjes en vooraal het lezen van mijn blog tot 22 mei als ik weer terug ben voor de overdracht

laatste dagen

Vandaag alweer begonnen aan de laatste week. het weekend in Kisumu en Kakamega forest door gebracht. de auto nog niet verkocht, maar wel een bod van RDS. de vrouw met PID was donderdag al weer aardig opgeknapt toen we haar opzochten in Busia. Gelukkig hadden ze haar niet geopereerd.
Vannacht gigantisch onweer over Lwanya en vanmorgen was het heerlijk afgekoeld. gevolg dat er weinig mensen op de dispensarie in Mundika waren. Mensen gaan druk planten als het geregend heeft en geen tijd om naar de dokter te gaan. Emily doet zelfstandig spreekuur met mij op de achtergrond. ze vindt het leuk en doet het goed. vele malen beter dan de districtsnurse Rosalyn die weinig leerbaar is gebleken in al die tijd. Vanmiddag weer fors onweer en als gevolg power cuts.
morgen komt mijn opvolger jan, die ik nog een dagje kan inwerken en donderdag wordt het al weer koffers pakken.