malariaparasieten ( Emily)

wil je nog een banaan?

palliatieve zorg en funerals

samosa"s

Vanmorgen om half negen zijn er al 7 man sterk bij de dispenasry om een rapport te maken van dispensary, nodig voor de registratie. In mijn ogen had dit al veel eerder kunnen gebeuren maar zo lopen de dingen nu eenmaal in Afrika. De gebruikelijke plicht plegingen en daarna begonnen ze te meten. Ik vertelde ze dat we ook een volledige tekening hebben. Ze willen graag een copie maar gaan vrolijk door met meten. De minister Siminyu laat weten dat hij zo snel mogelijk het rapport laat maken, zodat de registratie kan gaan plaats vinden. we hoeven er echter niet op te rekenen dat voor 1 juli alles loopt want het budget voor het financiele boekjaar tot juli 2013 is op.....
Ik ga maar aan het werk om de patienten te zien. Het aantal malariakindjes begint weer te stijgen ondanks dat het regenseizoen nog niet is begonnen Emily is inmiddels een bijna volleerd laborante en assisteert Ann. Daarnaast kijkt ze zowel met Stanley en mij mee. Heel leerzaam voor iedereen.
Vanmorgen hoorde ik dat Rosemary, de vrouw die ik maandag voor het laast had bezocht dinsdagnacht was overleden. Rustig in het bijzijn van al haar familie. Met Jonathan ga ik de familie condoleren. de hele familie heeft zich voor haar hut verzameld. Echtgenoot komt direct op me af en bedankt ons. Samen zitten we nog even in de hut. Het is goed zo; ze hebben geaccepteerd dat ze niet meer beter kon worden en ze nu rust heeft. 36 jaar met vier jonge kinderen; in Kenia heel normaal.
Jona heeft deze week drie familieleden verloren. Een oom en twee neven. Van de mzungu"s wordt altijd een bijdrage verwacht. Ik heb in de loop der jaren hier de beslissing genomen dat ik een bijdrage wil leveren aan het leven en niet aan de dood. Voor jona is het wel heel belangrijk om zijn neef nog te bezoeken in zijn home village. Vanmiddag gaat hij hem opzoeken en zaterdag drie funerals.
Stanley vertrekt vanmiddag weer naar Kisumu om morgen in de kliniek weer bevallingen te doen. Leven en dood gaan hier hand in hand

alweer jiggers

alle kinderen in het gezin hebben jiggers

Niemand heeft schoenen in dit gezin. Ik geef hem 200 Ksh om schoenen te kopen en volgende week hoop ik de rest van de family te zien. Therapie: in de lysol zodat de vliegen eruit komen en daarna borstelen met een maiscorn. Heeel simpel....

markt matayos

kaupis

zaden en bonen

struma

zoete aardappel

hmmm mango

SAMOSA

laugh is a good drug

In het doctors house liggen servetjes met de opdruk laugh is a cheap medicine. Lachen is een goed medicijn. de schaterende lach van Stanley als hij 's ochtends opgewekt ons een goedemorgen komt wensen. op de fiets naar Myafwa:slippery over de steeds boller wordende weg. gisteren de eerste echt forse onweersbui met hagel, dus vanmorgen nog natte maram. In Myafwa weer een kleurrijke verzameling van mensen. De twins uit het weeshuisje van phaustine komen voor controle. het jngetje van twee maanden met een forse pneumonie is nog niet opgeknapt, maar kijkt een stuk helderder uit zijn ogen. Nog maar een beetje antibiotica erbij. Stanley roept me bij een jonge vrouw die in november een stroke heeft gehad en sindsdien halfzijdig verlamd. Oude gegevens zijn er niet dus moeten we op het verhaal van de moeder afgaan. ze zou een paar maanden in Uganda geweest zijn en daar ziek geworden. Ze heeft nu ook weer koorts maar malaria negatief. we besluiten een HIV test te doen: positief. De puzzel valt in elkaar, waarschijnlijk stroke door HIV meningitis( cryptococcen). verdrietig voor deze 19 jarige jonge vrouw. HIV incidentie zeker nog niet dalend. Stanley vertelde me gisteren dat hij bij zijn internship in het ziekenhuis van Kisumu een kwart van de vrouwen die bevallen HIV positief zijn. Op dit moment doet hij een stage van 6 weken elke vrijdag op de afdeling verloskunde en doet ok zelfstandig bevallingen.
aa het eind van het spreekuur een 60 jarige man die in mei al geweest was met een bloedarmoede van 3,8 gr/dl( echt heel laag). Ijzer gegeven en verder geen oorzaak gevonden. Hij was vergeten terug te komen en was nu weer erg moe en zwak.... Hb van 3,3.... tja, maar weer een snufje ijzer gegeven en wederom gezegd dat hij terug moet komen.
's middags een gesprek met de minister of health van de busia county over de vorderingen van de transitie. Weinig opwekkend. in de afgelopen maanden heeft hij nog niets gedaan om de dispensary te kunnen laten registreren. Vriendelijk glimlachend reageer ik verbaasd. Hij schrikt als ik hem nogmaals vertel dat RDN toch echt 1 juni vertrekt hier.
De schrik bij Stanley is nog veel groter. We zullen het toch niet meemaken dat de dispensary straks staat te verpieteren? Donderdag komt het inspectieteam om een inventarisatie te maken. Had al drie maanden geleden kunnen gebeuren....
Zo werkt het in Kenya nu eenmaal. Maak je geen zorgen voor de dag van morgen.

sterke vrouwen

Op weg naar het Kakamega Forest zien we ze weer lopen: meisjes en vrouwen met de boomstammen op hun hoofd. zorgen dat je voldoende hout hebt om "s avonds te kunnen koken. als we de volgende ochtend door het forest lopen op weg naar de sunrise hill vertelt de gids ons dat het forest vroeger nog veel dichter was, maar door het "sprokkelen" en kappen zelfs dit laatste stukje regenwoud minder dicht wordt. We genieten samen van een stuk ongerepte natuur. de apen slingeren door de bomen.We leren hoe de traditional treatment van malaria is: drie soorten bladeren koken en uit de sappen een medicijn maken. Bovenop de Hill kijken we uit over de Rift Valley en de wijde omgeving van western Kenya.
Vanmorgen rijd ik met jona naar mijn palliatieve patiente Rosemary. zou ze er nog zijn? door de dorre droge shamba rijdend bedenk ik me wat ik haar nog te bieden heb. Ze ligt net als vrijdag op de lemen vloer in haar hut omringd door haar zusters en echtgenoot. als ik binnenkom slaat ze haar ogen op en geeft een blik van herkenning. Haar pols is zwak, maar haar geest toch nog te sterk om te breken. haar jongste dochter zit op een afstand in een prinsessejurk. wat gaat er in dit meisje om? binnenkort heeft zij haar moeder verloren. de nacht was onrustig, mijn morfinepleisters zijn op en het laatste bodempje van de morfinedrank komt in zicht. de zusters wijken niet van haar zijde en houden beurtelings de wacht
In Busia koop ik 5 tabletjes haldol voor 30 cent... ampullen zijn er niet. ik zal haar morgen een tabletje geven als ze er nog is.
We lopen over de markt en vraag me af of ik een matras voor haar zal kopen. toch maar niet. zij doen het op hun manier. elke dag deze dilemma"s. hoever ga je in je verzorging, hulp, wat is nodig in hun eigen cultuur.
wel zie ik weer hoe sterk deze vrouwen zijn. de kracht in hun lichaam is zo sterk dat die gemene ziekte  ze er niet zomaar onder krijgt. deze oerkracht geeft hun kinderen de kracht om verder te leven.

paliatieve zorg in kenya

het hutje van Rosemary, dochter doet de was