donderdag 20 februari 2014

werk aan de winkel

bakstenen bakken

latrines in esikulu

nieuw huis voor de wezen

waterpomp bij weeshuis Phaustine

schooltje weeshuis Phaustine in aanbouw

palliatieve zorg en zorg voor wezen

Na een jaar kwam ik vanmorgen weer in de dispensary van Mundika esikulu. Het gebouw staat er nog steeds mooi bij.Ondanks de droogte zien de haagjes er nog mooi uit. De bomen moeten nu echt wel wat water hebben. Weinig mensen op het spreekuur. Het geeft Stanley en mij de kans om Emily goed te begeleiden. Vandaag haar eerste malariapreparaten op de foto vastgelegd!
Het schooltje tegenover de dispensary heeft ook een metamorfose ondergaan dankzij de steun van Hoog tijd voor Andersom. Nieuwe latrines en deuren in de lokalen.
De vorige dokter Frans was een aantal malen bij een 36 jarige vrouw met een uitgezaaide vorm van (waarschijnlijk) eierstokkanker geweest. Ze wordt in haar hut verzorgd door haar man, moeder en zus. Ze heeft een buik vol met ascitesvocht en krijgt (onvoldoende) pijnstilling Met moeite heeft de echtgenoot morfinedrank kunnen kopen.
Op het erf worden warm verwelkomd door de echtgenoot. Hij heeft zich dankzij de gesprekken metFrans  met de situatie "verzoend". in Kenia praat je niet over de dood die komt of wordt verwacht. Je leeft tot de dag van morgen en gaat gewoon dood als je tijd daar is.
In de hut ligt de vrouw op een deken op de grond. Sterk vermagerd met een hele bolle buik. Te zwak om te praten, ze glimlacht als ik haar begroet. haar pols is zwak en ze heeft al twee dagen niet meer gedronken of geurineerd.
De hele familie zit om haar heen te waken. In een gesprek met de man en de familie vertel ik dat ze binnenkort wel zal heen gaan: fade away. Ze nemen het gelaten voor kennisgeving aan. Ze zorgen goed voor haar. Ik besluit morgen terug te komen als ze er nog is.... Ook met de weinige middelen hier kun je toch goed verzorgd worden door je familie.  Buiten doet de dochter de was en het leven gaat door. we rijden weer terug naar Esikulu door de dorre shamba"s
"s middags bezoeken we het weeshuis van Phaustine dat midden in de heuvels ligt. Dankzij hulp van vorige RDN dokters en foundations wordt er hard gewerkt om de lekkende hutten te vervangen door echte huizen. Een pomp is geslagen en functioneert. een kippenfarm van 20 kippen loopt er rond.
Schoollokalen worden met man en macht gebouwd voordat het regenseizoen weer begint.
Leven en dood liggen zo dicht bij elkaar in dit land. Optimistisch blijft iedereen de toekomst in kijken.

woensdag 19 februari 2014

obesitas en malnutrition

Gisteren bij plaatsen van de foto"s is er een stukje tekst verloren gaan. Vandaag weer een warme en droge dag. Richting Mulwakari is het wel wat groener. De vrachtwagens met sugarcane rijden af en aan richting Mumias.De mensen snakken naar regen om weer te kunnen gaan planten. de stevige goedlachse Beatrice verwelkomde ons weer in de st Mary"s Church.
Emily heeft bij Ann al meer positieve bloodslides gezien dan een hele dag op het lab in UMCU. En dan is het nog de droge tijd met relatief weinig malaria.
In Nederland is overgewicht een groot probleem, maar ook hier komen af en toe echte dikkerds op het spreekuur. Ze was afgevallen van 114 naar 108 kilo.... Geen suikerziekte geen hoge bloeddruk, maar wel pijn in haar knieën. Advies: afvallen. Het is niet anders dan in Nederland....
Maar het kind van drie dat door oma wordt opgevoed en slechts 10 kg weegt is toch echt ondervoed. Te zien aan zijn fluffy haar en grote bleke ogen.
Wat te doen met het meisje van 13 die in december een keelontsteking doormaakte en nu waarschijnlijk acuut reuma en pericarditis heeft. Penicilline i.m.  (in de spier). eerst maar hoge dosis oraal en morgen in Busia ampullen kopen. In Nederland verwijs je zo'n meisje naar het ziekenhuis, maar hier is het weinig zinvol.
Vandaag weer een opiniestuk in de DN over de slechte zorg in ziekenhuizen. Niet meer ziekenhuizen bouwen, maar de bestaande zorg verbeteren...
Op de terugweg even langs het convent in Mundika, waar father James uit Uganda toevallig was. hij runt het health center in Irundu waar we in maart naar toe gaan. we kunnen zo makkelijk  afspraken maken.
Vanavond een minimini regenbuitje op even de tuin op te frissen.

dinsdag 18 februari 2014

blaffende honden en hanegekraai

na een welverdiende nachtrust word ik vanmorgen weer als vanouds gewekt door de hanen en blaffende honden. We genieten weer van het ontbijt in de tuin met de heerlijke fruitsalade en de kuikentjes die onze broodkruimels komen wegpikken.
Een warm weerzien met Ann en Amos. Stanley hadden we gisteren al ontmoet. Het valt me direct op dat ann er wat voller uitziet en een wijde blouse draagt. Eenmaal in Myafwa vraag ik discreet of ze zwanger is. stralend bevestigt ze mijn vermoeden. Eind mei komt de nieuwe boreling.
In Myafwa is het droog en heet. Wat ziet het er toch weer anders uit dan in november, als het mooi groen is. De mensen snakken naar water om weer te kunnen gaan planten.
Emily kijkt met me mee en verwondert zich al snel over het bonte scala aan patiënten die de revue passeren. in korte tijd ziet ze malaria, schurft, waterpokken, marasmus( ondervoeding) en gewoon all body pain bij de ouderen.

myafwa
sukomawiki

les in tilapia fileren

pineapples in matayos



maandag 17 februari 2014

welcome home

welcome home. dat is het eerste sms'je dat ik van Stanley op het vliegveld van Nairobi kreeg. en zo voelt het ook altijd als ik weer land in Kenya. Het was een regenachtig welkom op Jomo Kenyatta. Na de brand in augustus vorig jaar op arrivals is het nog steeds een gepuzzel als je aankomt. stapt in de verkeerde shuttle voor transits en moest dus via een omtrekkende beweging naar de immigratie. verder liep alles gesmeerd en in de domestic departures ontmoette ik Emily Tegnell. Voor diegenen die het nog niet weten. Emily is een enthousiaste co assistente geneeskunde uit Utrecht. Ze gaat 6 weken meelopen en een onderzoekje over diagnostiek en behandeling van malaria doen . Toevallig is ze half Zweeds, zodat ik mijn Zweeds ook nog kan ophalen. zo kunnen we van elkaar leren.
In Kisumu zou Jona ons op komen halen, maar hij moet de dental hilux vandaag ook voor inspectie laten gaan in kisumu ( een soort APK keuring). Inmiddels zitten we al anderhalf uur te wachten en Jona wacht op de inspecteur. .....We zijn weer in kenia.... Polepole ( langzaam aan)  en je geduld wordt direct op de proef gesteld. In de tussentijd Ipad en smartphone weer aan de praat gekregen en met internetbundles opgeladen.
De komende weken zal ik eerst in Mundika werken en Emily wegwijs maken.
Van 1 tot 15 maart ga ik met tandarts Gert Kersten ( hij vliegt 28 februari in) naar Uganda voor een survey: kijken of we in de omgeving van Irundu ten noorden van Jinja hulp kunnen bieden. Mundika wordt overgedragen aan de overheid per 1 juni. Dus ruimte voor nieuwe projecten.
We zullen ons niet vervelen de komende weken en houd jullie weer op de hoogte van mijn belevenissen in Mundika en Uganda.

dinsdag 5 november 2013

malaria

Gisteren tijdens het spreekuur in Esikuhuju komt er huilend een moeder binnenlopen met een kind van ongeveer 3 jaar onder haar arm. Terwijl ze binnenkomt begint het meisje te stuipen. mijn eerste gedachte is malaria. ik laat het meisje op de kerkbank leggen en stop gelijk een tthermometer onder haar oksel. Eerst moet je je door wat lagen kleren werken.... Hoezo koorts en koelen....Temperatuur niet zo hoog 38. Direct Fenice gevraagd een paracheck te doen en intussen een soort anamnese te doen via de vertaalster. Koorts? chills? overgeven? braken? diarree? en de belangrijkste vraag bijna, wat heb je al gegeven als "premedicatie". Meestal is het antwoord paracetamol. Paracheck is negatief! Dus doorvragen.... Na veel vragen en ontkennen blijkt dat moeder toch antimalariatabletten heeft gegeven en dan kan de paracheck negatief zijn. Klinisch is het het beeld van malaria. Ik besluit intramusculair een injectie quinine te geven en valium voor de stuipen. Het meisje komt weer goed bij en huilt bij onderzoek: goed teken. Nog wat paracetamol zetpillen en observeren tot het eind van de clinic. Moeder zit geduldig met slapend kind op schoot onder de boom ( valium!) en aan het eind mag ze mee naar huis. Wel de coartem tabletten helemaal volgens schema afmaken. Dat is en blijft de valkuil. Ze geven de kinderen vaak een of twee tabletten zonder diagnose. Kind knapt niet op en dan heb je zo cerebrale malaria.Ook tijdens deze uitzending is 70% van de kinderen die ik zie weer malaria. Volgens de regering hebben ze de malaria redelijk onder de knie... Vergeet het maar, niet hier in west kenia en nyanza. Nog steeds gaat 1 op de 5 kinderen dood in Subsahara Africa en doodsoorzaak nummer 1 is malaria hier. Vandaar dat het gemiddeld kindertal per vrouw in kenia 4,6 is.... en in Turkana zelfs 7....
Ja, en als je dan in de NRC leest dat India vandaag zijn eerste ruimtevlucht naar Mars stuurt... In dat land is de grootste kindersterfte en leeft het gros van de bevolking onder de armoedegrens.
De laatste avond brengen we door in Kisumu. Morgen weer via Nairobi naar herfstig Nederland.
Ik kan weer terugkijken op een boeiende tijd. Niet zoveel patiënten als voorheen. Veel geregel voor RDN.
Kenia is een land in beweging,maar welke kant op. De tijd zal het leren. De ontwikkelingen zijn niet altijd even positief, maar het blijft voor mij de moeite waard om er in te blijven investeren.
Toen ik vanmiddag door Kisumu liep, dacht ik nog: ruim die rotzooi op straat toch eens op... laat de gemeentereiniging eens komen.... intussen vonden twee jongetjes nog een eetbare mango langs de kant van de weg. Tja zo krijg je wel weerstand.... of niet.
Het vertrouwde straatbeeld van mensen mensen die lopen langs de kant van de weg. Waar naar toe? Ik zal het weer missen als ik donderdagochtend op Schiphol landt en met de eerste trein naar Arnhem reis.
Dank weer voor jullie volgen en mailtjes en andere bijdragen. Het stimuleert me om hiermee door te gaan.
kinderen hebben de toekomst

huizen en scholen bouwen