geduld is een schone zaak

                                          haar vlechten

                                          Esikulu

                                           de dental room

                                           de doctors room

                                            guard house

voetje voor voetje

Vandaag naar Bungengi, het kleine kerkje op de weg naar Mumias. Het is weer warm en droog, een nieuwe vertaalster Magdalena verwelkomt ons. Niet veel patiénten vandaag. Andries zal ook ontdekken waarom niet. Tijdens zijn wandeling door de velden wordt hij vergezeld door een 15 jarige jongen die goed engels spreekt. Hij heeft de primary school voltooid, maar zijn ouders hebben geen geld voor het schoolgeld voor de secundary school  17000 KSH. Ze praten met elkaar overde politiek en de ontwikkelingen in Kenya. Ze komen uiteindelijk bij een redelijk nieuwe dispensory in Bugalama waar dagelijks een nurse werkt van 9.00 uur tot 17.00 uur. Ze hebben een fraai gebouw met een pharmacy waar ook medicijnen aanwezig zijn ( vaak het probleem hier). Ze ziet dagelijks gemiddeld 15 volwassenen en 10 kinderen. Het ziet er netjes georganiseerd uit. Ze heeft alleen geen laboratorium mogelijkheden.

Het is dus goed dat we op donderdag deze lokatie gaan verlaten om in de nieuwe dispensory in Esikulu/Mundika verder te gaan. Esikulu ligt heel centraal ten opzichte van Mundika en Busia, zodat de mensen makkelijk hier naar toe kunnen komen.

We zijn vroeg klaar en kunnen verder met onze regelzaken. Weer een nieuwe “offerte” voor het uitgraven: diggen: hakken van de nieuwe latrines. Het gat is nu 8 voet diep

( 2,40m) en we moeten nog ongeveer 10 voet dieper. Handwerk, hakwerk door keiharde rots. En dat inde hitte van 40 graden in de zon. Niet onbegrijpelijk dat de Village Health Committee is afgehaakt. We komen tot overeenstemming met de nieuwe digger en zullen zijn werkzaamheden op de voet volgen. Hopelijk is het hakwerk eind volgende week klaar en dan kan de aannemer verder met de bouw van de toiletten.

Vandaag vroegerthuis en genoten van Protus garden.hij heeft het afgelopen jaar sukomawiki geplant en wat fruitbomen, een lemon tree en een jackfruit. De witte bougainville bloeit nog niet, maar tegen het eind van mijn verblijf wel zijn pracht tonen.

Andries heeft de spullen voor de verbouwing van de douche gekocht en morgen komt de loodgieter de nieuwe boiler aanleggen. Eigenlijk is het met deze temperatuur niet echt nodig warm water te hebben....  het waterprobleem is trouwens goed opgelost sinds vorig jaar, want we hoeven ons niet meer druk te maken over het bijna  dagelijks vullen de tanks. In de droge tijd ook veel minder powercuts.

Het weekend gaan we waarschijnlijk in Kakamega Forest doorbrengen.

water en vuur

Mulwakari is de verste dispensory en tegenwoordig de drukst bezochte post. In de St Mary Church hebben zich al heel wat mensen verzameld als we vanmorgen voorrijden. Ook hier weer innovatie; de gemoedelijke waterpomp heeft plaats gemaakt voor een heus waterstation. Edoch, de kraan is sinds een week stuk en natuurlijk geen geld voor een nieuwe. Water and sanitation staan hoog in ons vaandel, dus een kraan geschonken. Het probleem is natuurlijk wel dat een simpele pomp wordt vervangen door een fraai station, maar er geen geld is voor onderhoud. Veel moeders met zieke kinderen en ouderen voor een second opinion. Tegen twaalf uur wordt er een vrouw binnen “gesleept”die met haar man achterop de pikipiki ( motorbike) is vervoerd. Ze blijkt een spatische verlamming te hebben, waarschijnlijk ten gevolge van een ernstige malaria. Ze had koorts gekregen en twee dagen geleden een quinine injectie. Volstrekt onvoldoende voor een adequate malariabehandeling. Sinds gisteren hoofdpijn en spasmen/ convulsie. De malariatest was negatief, waarschijnlijk door de quinine. Gelukkig kunnen Jona en Andries haar snel naar Mumias brengen. Daar wordt ze goed opgevangen en direct in een rolstoel gezet. Een missieziekenhuis dat blijkbaar beter is dan DH Busia. Benieuwd of ze haar goed kunnen behandelen. Net de vrouw in de auto gezet, toen een patiënt de zitbank bij Ann omstootte en haar brander omviel: een vuurtje op de grond. Gelukkig snel water bij de hand, want Ann heeft ook allerlei spiritualien in haar buurt staan. Het is een lange warme dag, 65 mensen en 10 voor de antenatal.

Opvallend is dat er geen paniek uitbreekt als er een vuurtje ontstaat of als een doodzieke patiënt wordt binnengebracht. Gelaten en rustig zit ieder op zijn beurt te wachten.

Op de terugweg rijdt voor ons de diesel petrol auto met de twee jochies achterop....

In de nieuwe dispensory Esikulu/ Mundika inspectie gehouden. Het verfwerk buiten is nu nagenoeg klaar en ze zijn bezig met ophangen van de deuren. We hebben een afspraak met een man die ervoor moet zorgen dat de latrines zo snel mogelijk worden afgebouwd. Het probleem is het graafwerk, dat door menskracht gedaan moet worden. Daarna het spel van onderhandelen over de prijs en het aantal dagen dat ze ervoor rekenen. Electriciteit laat ook nog wat op zich wachten. Vergunning aanvraag ligt in Kisumu. In het doctors house weer gesprek met de loodgieter over nieuwe boiler voor de douche. Dat wordt vrijdag geregeld. Moe, maar voldaan genieten we op het terras van ons Protus diner.

Ik ben goed bereikbaar via e mail adres: marjon.nahuijsen@gmail.com

safety first...

                                         inschrijven bij Jona

                                         bloodslide maken bij Ann

opstarten

 de nieuwe dispensory in Esikula / Mundika

de weg naar Myafwa

een rat in de val

Vanddag de eerste echte werkdag in Myafwa. De nachten zijn hier een stuk rustiger sinds er geen honden meer zijn. Alleen nog krekels en ’s ochtends hanegekraai.Iedereen fris na het kerstreces. Ann komt nog uit Mombassa waar ze de kerstdagen bij haar echtgenoot heeft doorgebracht. Een hele rit met de bus, waar wij het vliegtuig voor zouden nemen. De chairman van het Village Health Comitee Mr. Koton is in juni overleden. Sindsdien komen er gemiddeld toch wat minder mensen naar de dispensory. De scholen zijn vandaag ook weer begonnen en langs de weg lopen de kinderen in hun schooluniformen. Het is duidelijk stoffiger en droger dan in mijn vorige periode. Het is een rustige dag om er weer in te komen. Een 24 jarige jongen die tijdens een epileptisch insult uit bed gevallen was en al drie weken rondloopt met een gebroken schouder. Ik kan hem weinig meer bieden, dan geld voor een foto in het ziekenhuis van Kisumu ( waar hij werkt) en hopen dat hij ooit behandeld kan worden voor zijn epilepsie. Wij hebben geen anti epileptica in ons assortiment en in the blind een epilepsie behandelen....In Kenya zijn er nauwelijks neurologen, laat staan in Busia regio. Het artsentekort is hoog: slechts 2300 artsen op een inwonertal van ruim 37 miljoen. Voor de kerst staakten ze voor betere salariering in de districtsziekenhuizen. Volgens Stanley wordt het echt precair als de nurses gaan staken, want zij doen het leeuwendeel van het werk in de ziekenhuizen en dispensories.

Vanmiddag richting Busia om wat bankzaken te regelen: geld halen en een nieuwe rekening openen. We trekken daar ruim de tijd voor uit, want er moeten heel wat formulieren worden ingevuld.... Intussen laat Jona de airco van de landcruiser inspecteren. In Kisumu ontdekten we  een rat in de auto die pardoes onder de motorkap verdween. Bij het aanzetten van de airco kwam er in de loop van de dagen een onaangename geur tegemoet. Moederrat had zich de kerstdagen verschansd in de auto en het leven geschonken aan drie babyratjes. Voor 200 shilling werd de familie uit de airco gevist. Toch handige jongens die monteurs in Busia... Vorig jaar jacht gemaakt op een nieuwe printer, in de hele regio niet gevonden. Nu zijn ze gewoon te koop in Busia. De aanschaf van een nieuwe toner cartridge(5500 Ksh) is duurder dan een nieuwe printer( 4700). Gekozen voor de refill, wat hier ook mogelijk is. Protus had een goede dag: hij kreeg een oude mobiel van tandarts Erik. Blijkbaar was hij toch sim locked en vroeg om raad bij Andries. Andries gaf hem vervolgens zijn oude Nokia. Vol trots liet hij aan het eind van de middag een nieuwe cover zien, die hij weer ergens geritseld had op de markt en ook een oplader erbij.

Je ziet wel vooruitgang na een jaar, maar de inflatie is hoog: 20% en de mensen klagen terecht over stijgende voedselprijzen en dieselprijzen.

Andries is met Jona en Stanley nog naar latrines bij een school gaan kijken. Helaas kwam de headmaster zijn afspraak niet na..... Morgen maar weer verder. Vanavond een safety test van de elektriek in Doctors House Lwanya door Andries. Volgend probleem: waar ga je met een oude lamp naar toe? Het voordeel van de droge tijd is dat er weinig powercuts zijn. Heerlijk genoten van avocado/ limoen en tilapia met een koele Guiness voor Andries. 

Oranje boven

Happy new year! Wij zijn weer helemaal geinstalleerd in Lwanya!

Een vlotte nachtvlucht naar Nairobi en op oudejaarsdag geland op het nieuwe International Airport van Kisumu. Er landen weliswaar nog geen internationale vluchten, maar het is weer een vlucht voorwaarts, met een stukje heimwee naar de nostalgie. Nadat we ons in het Nyanza Hotel hebben geinstalleerd, zijn we direct naar Kiboko Bay vertrokken. Een veel prettiger plek om de dag door te brenegen aan het Lake Victora. Helaas was er geen plek om te overnachten tussen de Hippo’s daar. Onze spulletjes afgegeven aan Frederic Omiah uit Homa Bay: gelijk weer een kofferinhoud minder.

Lekker bijgekomen onder het genot van tilapia met glaasje. Wat chillen en ondanks de vlotte comfortabele nachtvlucht hebben we klokslag 12 uur niet gehaald: het is dan ook twee uur later in Kenya.

Nieuwjaarsdag weer terug naar Kiboko en hebben inmiddels gehoord dat 2 januari een public holiday is, omdat nieuwjaar op zondag valt. ’s Middags opgehaald door Jona en Stanley: een warm weerzien. Via shopping in de Nakumat en Masai Market naar Lwanya. Er zijn wel weer wat meer potholes dan vorig jaar....

Niet voor donker in Lwanya, maar safe yourney. Het Doctorshouse is volledig gecleand door Protus voor de Kerstdagen. Vol trots showt hij zijn  nieuwe huisje.

Vandaag eerst maar naar Mumias getogen om een rondje te golfen. Monkeys door de baan, caddy Tom vindt weer veel ballen. Het is warm, maar heerlijk om even te lopen.

Dan inspectie van de nieuwbouw in Esikulu. Van verre schittert het blauwe dak ons tegemoet. Het prachtig mooie oranje gebouw krijgt zijn tweede verflaag. De bouwers hebben weinig kerstreces gehad. Er is stug door gewerkt om  te zorgen dat we hier in de tweede helft van januari kunnen gaan werken. We complimenteren alle noeste werkers  met de vorderingen. Wel zijn er nog wat hobbels te nemen, zoals de bouw van de latrines: de grond is zo hard( maram) dat ze ( werkers van het Village Health Comitee) niet diep genoeg kunnen komen zonder extra hulp van machines. Ook de drainage rond het gebouw heeft nog aandacht nodig. En natuurlijk speelt de money een rol. Andries houdt op een innemende wijze een praatje met iedereen, maar neemt wel duidelijk in zich op wat er nog geregeld moet worden.

Morgen gaan we hard aan de slag om verder de zaken te regelen.

Het heeft de afgelopen maanden fors geregend. Nu is het echt droge en warme tijd. Roodverbrand gaan we ons bed opzoeken. De muskito’s zijn weinig actief momenteel. Dus minder malaria te verwachten.